Bitwa pod Curtea de Arges

25 listopada 1600 roku nieopodal miasta Curtea de Arges (dzisiejsza Rumunia) interwencyjne wojska polskie pod wodzą Jana Zamoyskiego, wielkiego hetmana koronnego, stoczyły bitwę z wojskami Michała Walecznego, hospodara Mołdawii, Wołoszczyzny i Siedmiogrodu (1600 r.).

Michał Waleczny, umiejętnie wykorzystując zawirowania polityczne, dążył do wyrugowania Jeremiego Mohyły, osadzonego na tronie mołdawskim w 1595 roku przez Jana Zamoyskiego. Sytuacja polityczna niepokoiła króla Zygmunta III i sejm Rzeczypospolitej. Swój niepokój przejawiały również Austria i Turcja.

Cesarz austriacki w liście 15 lipca 1600 r. do Zygmunta III pisał, że nie ma wpływu na poczynania Michała. Natomiast sułtan nie wysunął żadnych deklaracji militarnych, ale dawał do zrozumienia, że chętnie widziałby upadek Michała i powrót do stanu sprzed 1599 r. Warto jeszcze wspomnieć o reakcji chana, który… proponował pomoc wojskom polskim. Hetman jednak, po zasięgnięciu opinii króla, ofertę odrzucił. Chan oferował pomoc, ale dopiero w zimie, a polityczne zapędy Michała rozwiązano ostatecznie 25 października, w bitwie pod Curtea de Arges.

Jan Zamoyski podjął wyprawę interwencyjną po konsultacji z królem, ale bez wiedzy sejmu. Różne były reakcje szlachty, a przede wszystkim nie wiedziano jak nazwać wyprawę Zamoyskiego. Szlachta mińska nazwała akcję „ekspedycją”, nowogródzka – wojną. Z kolei sejm nazwał to „potrzebą przeciw Michałowi”. Zygmunt III żądał od Michała wycofania się z Mołdawii, lecz Waleczny tego nie spełnił. W rezultacie Zamoyski wkroczył do Mołdawii, pokonał Michała pod Bukowem (w bitwie uczestniczył hetman polny koronny Żółkiewski i starosta żmudzki Chodkiewicz) oraz przywrócił tron obalonemu Jeremiemu Mohyle. Zamoyski żądał od Siedmiogrodzian wydania swego władcy, jednak ci odmówili. W miesiąc po bitwie pod Bukowem, decydujący cios Michałowi zadał starosta kamieniecki Jan Potocki, gromiąc Wołochów pod Curtea de Arges. Była to bitwa, w której wróg miał bodajże największą przewagą nad naszą armią w historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

„Ostatnia bitwa rozegrała się 25 listopada 1600 r. Baba Nowak dowodził lewym skrzydłem, Undrea, dowódca wojsk Michała, przygotowywał zasadzkę, chciał wpuścić nieprzyjaciół do miasta i zaatakować ich później z trzech stron. Potocki wszakże zajął wzgórze dominujące nad miastem i brodem na rzece Argesz, a jego żołnierze okrążyli wojsko Michała od strony lasu. Undrea uciekł zostawiając półtora tysiąca poległych i siedemnaście chorągwi.” Bieńkowska

Praktycznie, armia Michała Walecznego, chociaż liczna, nie miała większych szans przeciw dobrze wyszkolonej i dowodzonej armii koronnej. Korzon wspomina, że Potockiego zostawiono z kontyngentem 900 husarii i 500 piechoty. Armię Michała Walecznego zaś nazywa ‚zbieraniną’. Siły polskie liczyły razem 1 400 ludzi, natomiast siły Michała – 9 000.

Nie sposób odmówić Michałowi Walecznemu zdolności i zasług militarnych oraz ogromnej ambicji politycznej, lecz potężni sąsiedzi, mimo własnych animozji, potrafili skutecznie blokować dążenia Michała do ugruntowania pozycji wewnętrznej i świeżo zdobytego tronu. 9 sierpnia 1601 roku, z poruczenia Habsburgów został zamordowany. Wołoszczyzna, po śmierci Jeremiego Mohyły, powróciła do strefy wpływów Imperium Ottomańskiego.

Dodano:
  • Żywe Lekcje

    Przeżyj lekcję historii inną, niż wszystkie!

  • Polecamy

  • Gniew Husarii

  • Husaria sarmacja i ich czasy

  • Sarmatów Portret Własny

    Sarmatów Portret Własny
  • Chorągwie husarskie i jazdy dawnej obecnie

    Chorągwie
  • Husaria

    The video cannot be shown at the moment. Please try again later.

  • Odwiedziny